Ε.Ε. @ ΔΝΤ-βίοι παράλληλοι με φόντο την Ακρόπολη

---

 Ε.Ε. και Δ.Ν.Τ – βίοι παράλληλοι με φόντο την Ακρόπολη

Δημοσιευμένο 21/04/2010

Λύχνος υπό τον μόδιον: Ε.Ε. και Δ.Ν.Τ – βίοι παράλληλοι με φόντο την Ακρόπολη


της Τιτίκας-Μαρίας Σαράτση


“In Washington Lord Halifax
Once whispered to Lord Keynes
‘It’s true they have the money bags
But we have all the brains.’”

«…Οι Ευρωπαίοι θα σωθούν αν έχουν συνείδηση της αλληλεγγύης τους απέναντι στον κοινό κίνδυνο… Οι τωρινοί φόβοι θα είναι η άμεση αιτία της ευρωπαϊκής ενοποίησης αλλά δεν θα είναι ο λόγος ύπαρξής της. Ανάλογα με τις περιστάσεις που θα περιβάλλουν τη δημιουργία της, η Ευρώπη θα είναι λιγότερο ή περισσότερο πλήρης. ΄Αραγε θα είναι ποτέ πλήρης; Αυτό κανένας δεν μπορεί να το πει. Αλλά δεν είναι λόγος για να καθυστερήσει η προσπάθεια για την επίτευξη της ενοποίησης. H δράση είναι καλύτερη από την παραίτηση και η επιθυμία για τελειότητα είναι φτωχή δικαιολογία για την αδράνεια».
Ρομπέρ Σουμάν, Απομνημονεύματα
Για άλλους «φόβους» μιλούσε ο Σουμάν σε άλλες εποχές. Το ίδιο και ο ανώνυμος δημιουργός του τετράστιχου για τους “brains”, τους «εγκεφάλους», ή την κοινή λογική, το «μυαλό» (όπως το εκλάβει κανείς), το οποίο μνημονεύεται στη σελίδα 13 του βιβλίου του Ρίτσαρντ Ν. Γκάρντνερ Η Διπλωματία Στερλίνας Δολλαρίου σε σύγχρονη προοπτική (Νέα Υόρκη, Columbia University Press, 1980). Τώρα όμως οι “brains” είναι παντού. Οι «εγκέφαλοι» είναι παντού. Όσο για την «κοινή λογική»…Και από τις δυο πλευρές του Ατλαντικού κάποιοι brains αναφέρονται στην κερδοσκοπία μιλώντας για «προϊόντα». Ένα έθνος ολόκληρο έγινε «προϊόν» …Εμείς, γίναμε «προϊόν».´Οπως και μερικά άλλα έθνη, πριν από εμάς. Και όχι με «λύχνον υπό τον μόδιον» αλλά επί της λυχνίας, εμείς οι «κλέφτες της ευρωζώνης» κατά το Focus magazine, θα προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε την αλήθεια…σιγά-σιγά.
Εν αρχή ήσαν οι οραματιστές. Ας μην πάμε στο μεσαίωνα- γιατί και τότε υπήρχαν οραματιστές της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ως μέσο αποφυγής και αποτροπής πολέμων κυρίως,- αλλά ας μείνουμε στον 19^ο και στον 20^ο αιώνα. Οραματιστής ήταν ο Βικτόρ Ουγκώ: οραματιστής και ο «δικός» μας ( λόγω καταγωγής) Ριχάρδος – Νικόλαος Coudenhove-Καλλέργης.

Ο Βικτόρ Ουγκώ το 1849: «Θάρθει μια μέρα που οι ΗΠΑ και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης θα δώσουν τα χέρια,πάνω από τον ωκεανό».Τι θα έλεγε άραγε σήμερα;


Ο Ριχάρδος- Νικόλαος Κούντενχοβ- Καλλέργης. Πολιτικός και φιλόσοφος. Συγγραφέας του έργου «Πανευρώπη». Απόγονος της Κρητικής οικογένειας Καλλέργη και της Βυζαντινής οικογένειας Φωκά. H οικογένειά του είχε λάβει μέρος στην επανάσταση του 1821 και στην εξέγερση της 3^ης Σεπτεμβρίου 1843.
Ριχάρδος – Νικόλαος Κούντενχοβ- Καλλέργης ( 1894-1972) σε Αυστριακό γραμματόσημο του 1994, 100 χρόνια από τη γέννησή του
Η «αρχή» της Ε.Ε.
5 Μαϊου 1949. Ιδρύεται το Συμβούλιο της Ευρώπης. Μέλη 10 χώρες της Δύσης και έδρα το Στρασβούργο.

Ρομπέρ Σουμάν (1886-1963)
9 Μαϊου 1950. Ο αλσατικής καταγωγής υπουργός εξωτερικών της Γαλλίας Ρομπέρ Σουμάν, οραματιστής αλλά και πραγματιστής, εκφωνεί την ιστορική του διακήρυξη για τη Συνθήκη Ανθρακα-Χάλυβα μετά από την εκπόνηση του σχεδίου Σουμάν σε συνεργασία με τον Ζαν Μονέ, τον Μπερνάρ Κλαπιέ και τον νομικό Πωλ Ρόϊτερ. Ο Σουμάν-και όχι μόνο- έχει από καιρό αντιληφθεί ότι μόνο όποιος έχει τον έλεγχο της παραγωγής άνθρακα-χάλυβα είναι μείζων πολεμικός «παίκτης».…Για να αποτραπεί πιθανή πολεμική σύρραξη και να διασφαλισθεί η ειρήνη πρέπει να εξασφαλισθεί ο έλεγχος της παραγωγής. Οι δυο «αιώνιοι» ανταγωνιστές της γηραιάς ηπείρου, οι Γάλλοι και οι Γερμανοί και οι εκατέρωθεν σύμμαχοι πρέπει να έχουν τον κοινό έλεγχο της παραγωγής ώστε να διασφαλισθεί η ειρήνη στην Ευρώπη.
18 Απριλίου 1951. Βασιζόμενες στο σχέδιο Schuman, έξι χώρες υπογράφουν μια συνθήκη για να ενοποιήσουν τις βαριές βιομηχανίες τους —άνθρακα και χάλυβα— κάτω από μια κοινή διεύθυνση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, καμιά από αυτές τις χώρες δεν θα μπορεί πια να κατασκευάζει όπλα για να πολεμήσει εναντίον των άλλων, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Οι έξι αυτές χώρες είναι: το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο. Στις 23 Ιουλίου 1952 η συνθήκη τίθεται σε ισχύ. Η ΕΚΑΧ ( Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα-Χάλυβα) πρόδρομος της Ε.Ε είναι πραγματικότητα…

Ο Ρομπέρ Σουμάν εκφωνεί τον ιστορικό του λόγο στις 9 Μαϊου 1950
Το Δ.Ν.Τ

Το Ξενοδοχείο Mount Washington- χώρος της διάσκεψης που είχε ως αποτέλεσμα την ίδρυση του Δ.Ν.Τ., τη θέσπιση της GATT και της Παγκόσμιας Τράπεζας
Από την 1^η ως την 22^α Ιουλίου 1944, στο ξενοδοχείο Όρος Ουάσιγκτον,στο Μπρέτον Γούντς του New Hampshire στις ΗΠΑ μια σημαντική συνάντηση ήταν σε εξέλιξη: 730 εκπρόσωποι 45 κρατών συνέρχονται για να ιδρύσουν μείζονες θεσμούς: Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ( International Monetary Fund), την Παγκόσμια Τράπεζα (World Bank) και την περίφημη G.A.T.T (General Agreement on Tariffs and Trade), η οποία υπήρξε και ο πρόδρομος του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου. Γιατί στις ΗΠΑ; Μα ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος με τις τραγικές απώλειές του (50-70 εκατομμύρια νεκροί και μια Ευρώπη ερειπωμένη και πληγωμένη πολλαπλώς), είχε αναδείξει και τον ισχυρότερο παγκόσμιο πιστωτή: τις ΗΠΑ… Η συνάντηση δεν είχε ιστορικό προηγούμενο αλλά ήταν καθοριστικής σημασίας: στο εξής οι ρυθμιστές της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής «ισορροπίας» και συναλλαγματικής πολιτικής- αναγκαιότητα επείγουσα στο μεταπολεμικό τοπίο- δεν θα ήταν πλέον τα μεμονωμένα κράτη αλλά υπεροργανισμοί. Οι δυο σημαντικώτεροι «παίκτες», οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρεταννία, όπως αναφέρει ο Γκάρντνερ στην ίδια μελέτη, είχαν πάρει πολύ διαφορετικά μαθήματα από τη Μεγάλη Κρίση του 1929. Οι ΗΠΑ θεωρούσαν ότι πρέπει να απαλλαγούν από κάθε μορφή προστατευτισμού και τάσσονταν υπέρ του ελεύθερου εμπορίου- η Μεγάλη Βρεταννία αντιθέτως μετά από έναν αιώνα ανοιχτού εμπορίου έκρινε ότι το εσωτερικό ισοζύγιο πρέπει να είναι εκείνο που θα έχει τη μεγαλύτερη σημασία: σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να θυσιάζεται η πλήρης απασχόληση στο βωμό του εξωτερικού ισοζυγίου και των διεθνών οικονομικών σχέσεων και ισορροπιών.......

Like this:

Like

Be the first to like this post.

---

Hamlet: There is more....

Hamlet:
And therefore as a stranger give it welcome.
There are more things in heaven and earth, Horatio,
Than are dreamt of in your philosophy.

Hamlet Act 1, scene 5, 159–167

.....Yπάρχουν περισσότερα, Οράτιε,
στα ουράνια και στη γη
απ΄όσα ονειρεύεται η φιλοσοφία σας

Gracias a la Vida!

"Μυθολογίες" ή Gracias a la vida?

 

Ημερομηνία δημοσίευσης: 10/12/2009                                 

Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι που μ’ αρέσουν.¹
Γιώργος Σεφέρης


Της Τιτίκας - Μαρίας Σαράτση

...Είχε αναζητήσει την απάντηση παντού, στους δασκάλους, στους πολιτικούς, στους ιστορικούς, αλλά κυρίως στη ζωή. «Είμαι θύμα 'ηρωϊκών' αμφιβολιών σαν την Ιουστίνη του Λώρενς Ντάρρελ», σκέφθηκε, «ή μήπως είναι απλά μάταιες αμφιβολίες; Αμφιβολίες χωρίς νόημα; Όχι, οι αμφιβολίες έχουν νόημα, σχεδόν πάντα. Ίσως από το φλαμένκο να πρέπει να περάσω στο ταγκό».
Μάλλον φταίει το γεγονός ότι αιώνες τώρα ζούμε με μυθολογίες. Τρεφόμαστε από αυτές και με αυτές. Από τη γένεση του νεαρού ελληνικού κράτους, πλην ελαχίστων φωτεινών εξαιρέσεων, κανείς μα κανείς δεν τόλμησε να αγγίξει τις «μυθολογίες». Η μυθολογία δεν είναι «απλή υπόθεση».
Ο «μύθος» έχει πολυπλοκότητα. Συγκινεί,μας κάνει να βουρκώνουμε καμιά φορά και διευκολύνει ή και αποτρέπει την κριτική σκέψη ανάλογα με τις συνθήκες και τις προθέσεις. Μετά έρχονται οι φοβίες. Αν αρνηθούμε τις «μυθολογίες» αυτές, χάνουμε την ταυτότητά μας, την ‘ελληνικότητά μας’. Τεράστια πλάνη(;). Ύποπτη πλάνη.
Φίλτατοι αδελφοί Γραικοί χαίρετε! ²
Τέθηκαν ποτέ αυτά τα θέματα στη «μέση» παιδεία μας; Όχι βέβαια, κυριάρχησαν οι μυθολογίες κατά το δοκούν και κατά περίπτωση. Λέξη για τα ελαττώματα, τα λάθη, την αρχαία σκουριά. Τώρα επικαλούμαστε το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος. Σύμφωνοι, είναι τεράστιο πρόβλημα. Όπως και ο εγκλεισμός στα ασφυκτικά περιθώρια των Βρυξελλών. Όμως, στην περίπτωσή μας, το θέμα δεν είναι μόνον οικονομικό. Αν και δεν υπάρχει κακό στον «αγγελικό» τούτο κόσμο που να μην πηγάζει από το σύστημα, όπως σοφά γράφει ο Τσίρκας. Και όταν προσφάτως έγινε απόπειρα να «αναιρεθούν» οι «μυθολογίες», αυτό έγινε άναρχα, σπασμωδικά, ψυχρά, αγνοώντας εντελώς τη σημασία που έχει για τον «μαθητή» η ιστορική συνέχεια και κυρίως η συναισθηματική του φόρτιση. Λες και μπορείς να πεις στο ενημερωμένο, εξοικειωμένο με τις νέες τεχνολογίες, πάλλον ον που είναι ο σύγχρονος έφηβος, η σύγχρονη έφηβη, που βιώνουν εκτός του «ωραίου» κόσμου», των αβίωτων πόλεων, της αποχαύνωσης της πλειοψηφίας των τηλεοπτικών πραγμάτων, το απόλυτο άγχος των εκάστοτε «πανελλαδικών», «πανελληνίων» ή όπως κατά το δοκούν ονομάζονται, «μέχρι τώρα σου μάθαινα αυτό, τώρα θα σου μάθω το άλλο». Ταυτόχρονα δόθηκε με τον τρόπο αυτό μια χρυσή ευκαιρία στους λάτρεις των «μυθολογιών» να μιλήσουν για «εθνική προδοσία» και μειοδοσία. Η απόλυτη πλήξη. Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι. Και βέβαια μιλάμε διαρκώς για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και για την «εκπαιδευτική διαδικασία που πρέπει να τεθεί σε νέα βάση, για την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού και ριζικών αλλαγών, για διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς και συζήτηση με τη μαθητική κοινότητα πανελληνίως… Καλούμε και καμιά ΜΚΟ ως σύμβουλο και συνομιλητή. Άλλοθι;
Ποια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση; Και ποιες μεταρρυθμίσεις που έγιναν ή δεν έγιναν; Εδώ μιλάμε για απορρύθμιση. Το καζάνι βράζει και στην πρώτη ευκαιρία το καπάκι θα εκτιναχθεί στα ύψη.
Η νέα γενιά δεν επιθυμεί «συναίνεση». Επιθυμεί ριζικές αλλαγές. Την υποβαθμίζουμε ισχυριζόμενοι ότι το μοναδικό της πρόβλημα είναι η εργασιακή ανασφάλεια. Εθελοτυφλούμε. Ζητούν ά λ λ η παιδεία, ά λ λ η ζωή - όχι μια «καλύτερη» ζωή, μια άλλη ζωή!
Προβληματίζονται για την κοινωνία, τη δικαιοσύνη, την απομόνωση, την αδικία. Δει δε τόλμης. Να μιλήσουμε για την αμαρτία που την είπαν αρετή. Αρκετά φλυαρήσαμε για «δικαιώματα και υποχρεώσεις». Ή μήπως το παιχνίδι είναι κομμένο και ραμμένο κατά το δοκούν; Το παιχνίδι ενός μέλλοντος που διαφαίνεται αμφίβολο και
προβληματικό;Θα αναγνωρίσουμε σε ό λ α τα παιδιά το βασικό τους δικαίωμα στη σφαιρική ενημέρωση και στην αλήθεια; Στην αμφισβήτηση της αλήθειας; Στην απόρριψη του κτηνώδους και ανελέητου ανταγωνισμού και στην δυνατότητα να αποκτήσουν τα «εφόδια» εκείνα για να υπάρξουν σε έναν de facto ανταγωνιστικό κόσμο διατηρώντας τον ανθρωπισμό τους;
Θα μπει επιτέλους η χαρά της γνώσης στη σχολική τάξη; Και θα τα κάνουμε όλα αυτά με αγάπη και μεράκι; Ή μήπως είναι και η αγάπη έννοια ετεροχρονισμένη; Δεν αρκούν τα λάπτοπς…Χρειάζεται αλλαγή του περιεχομένου της παιδείας. Και θα θυμηθούμε επιτέλους τον Εξυπερύ, γιατί το δικό μας τριαντάφυλλο δεν μοιάζει με κανένα άλλο αφού εμείς το μεγαλώσαμε, εμείς το προστατεύσαμε; Θα την εξημερώσουμε τη φίλη μας την αλεπού; «Έχεις ευθύνη για όποιον εξημερώνεις…» Ποιός θα τα εκφράσει αυτά; Από ποιο βήμα . Ο διάλογος», η «συζήτηση» που αφορούν στην παιδεία πρέπει να γίνουν με την παραδοχή ότι από την μεταπολίτευση, ποτέ και από κανένα δεν μπήκαν τα δάχτυλα επί των τύπων των ήλων. Να δεχθούμε ότι υπάρχει πρόβλημα π ε ρ ι ε χ ο μ έ ν ο υ της παιδείας μας.
Θα αφήσουμε στην άκρη τη σοβαροφάνεια; Τις «συναντήσεις» και τα «συνέδρια» με τηλεοπτική κάλυψη;Τα άνευ νοήματος «όχι»; «Θα περπατήσουμε σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες με τα φύλλα της οξιάς»³; Τα Χριστούγεννα δεν είναι μακριά. Εκείνο το μωράκι που κρυώνει στη φάτνη περιμένει. Gracias a la vida!
Υστερόγραφο: Μετά από την επέτειο της δολοφονίας του Αλέξη γίναμε μάρτυρες μιας «παρέλασης προοδευτικών» στα κανάλια, οι οποίοι αποκαλούσαν τους μαθητές που διαμαρτύρονται και των οποίων τα σχολεία τελούν υπό κατάληψη «μειοψηφία», ένας μάλιστα συνάδελφος δημοσιογράφος είπε ότι «εξέτασε τα στοιχεία» και μόνο 15% των σχολείων τελούν υπό κατάληψη, άρα πρόκειται για μειοψηφίες, και «τι κάνουν οι υπόλοιποι μαθητές» κ.λπ. κ.λπ.- μάλιστα τέθηκε και η ερώτηση, «πόσα εξωσχολικά βιβλία έχεις διαβάσει, παιδί μου» (sic)….
Θα ήθελα να ρωτήσω τους συναδέλφους και τους «επαϊοντες» που συνήθως τους συνοδεύουν στα πάνελς:
Συνειδητοποιούν ότι ίσως «συγχέουν» σκοπίμως (;) την έννοια μειοψηφία με την έννοια πρωτοπορία;
Διαχρονικά, οι διαμαρτυρόμενοι και εξεγερμένοι αποκαλούνται «μειοψηφίες» - είναι ψυχολογικό το θέμα, έτσι αποθαρρύνονται ευκολότερα και οι «πλειοψηφίες».
Είμαστε σε μια ευαίσθητη στιγμή και δουλειά τού κάθε «πνευματικού» ανθρώπου είναι να εμβαθύνει και να δώσει από τις γνώσεις και την εμπειρία του το καλύτερο.
Εγώ δεν θα μιλήσω για τις ηλικίες. Ούτε για τους «μεσήλικες προοδευτικούς» ( τι ταλαιπωρημένη έννοια, αλήθεια!) που μεταβάλλονται σε διδασκάλους και «καθοδηγητές» που επιτιμούν τα νέα παιδιά και τους κουνούν το δάχτυλο.
Θα ρωτήσω πολύ απλά: α. Μήπως «διαβάζει» ο ενήλικος μέσος Έλληνας και μας έχει διαφύγει το γεγονός;
β. Και πώς είστε βέβαιοι ότι οι νέοι άνθρωποι δεν διαβάζουν; Και είναι οι «νέοι άνθρωποι» ένα ενιαίο σύνολο;
Η αγάπη για τη γνώση είναι αυτόματη διαδικασία; Δεν πρέπει να την εμφυσήσει κάποιος στον νέο άνθρωπο; Το σχολείο, ας πούμε; Όταν κάποιοι εκπαιδευτικοί προσπαθούν να το κάνουν, δέχονται και κριτική ότι «ξεφεύγουν χρονικά από τη διδακτέα ύλη».
Και τέλος: Ας σοβαρευτούμε. Η κατάσταση είναι πολύ πιο πιεστική και σοβαρή απ’ όσο νομίζουν ή δεν νομίζουν οι οθονολάτρεις πανελίστες, νεώτεροι, μεσήλικες ή ηλικιωμένοι. Λίγη ευθύνη απέναντι στα νέα παιδιά, συνάδελφοι και διανοούμενοι!! Επανέρχομαι στο σύνθημα που γράφτηκε σε κάποιο τοίχο και αναφέρεται στον δωδέκατο μήνα του σωτηρίου έτους 2008:
«Ο Δεκέμβρης δεν ήταν η απάντηση, ήταν η ερώτηση»!
Τ.Μ.Σ.
1 «Τελευταίος σταθμός», Cava dei Tirreni, 5 Οκτωβρίου 1944
2 Ο εναρκτήριος χαιρετισμός του Αλέξανδρου Υψηλάντη στην προκήρυξη με την αναγγελία της επανάστασης στους απόδημους Έλληνες (1821)
3³ Γ. Σεφέρης, Επιφάνεια, 1937

Από το βιβλίο του Γιώργου Βερνίκου

Από το βιβλίο του Γιώργου Α. Βερνίκου, ¨΄Οταν θέλαμε να αλλάξουμε την Ελλάδα¨", Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2003

Για τη φίλη και συναγωνίστριά μου Έπη, που κοιμήθηκε νωρίς

  Της Τιτίκας-Μαρίας Σαράτση                                           

     Φίλε Γιώργο, χαίρε!

Είχαμε δυο πράγματα: αυταπάρνηση και τη δυνατότητα να επικοινωνούμε ποικιλοτρόπως.

Θυμάσαι πως και τότε συνηθίζαμε να «επικοινωνούμε» γραπτά. Μεσούσης της δικτατορίας, εμείς γράφαμε παντού, σε τυχαία χαρτάκια στο σπίτι της οικοδέσποινας-αγγέλου μας επί της γης ( της Αγγέλας εννοώ), στα κουτιά των τσιγάρων μου Hellas special ( για κάποιο λόγο η Ακρόπολη και το σεληνιακό μαύρο στο πακέτο σηματοδοτούσαν για μένα τις νύχτες ελευθερίας που μας μέλλονταν, βούρκωνα κι έλεγα μέσα μου ως γνήσια μαρξίστρια, αν και αναθεωρήτρια,  «Προς Θεού, όχι λυρισμοί τώρα, ό,τι λυρικό έχεις κάνε το πράξη»»), στις ταβέρνες , πάνω στα χάρτινα τραπεζομάντιλα, αλλά βεβαίως ήν ο λόγος, εν αρχή και εν συνεχεία.

    Φίλε Γιώργο, έγραφες κι εσύ το βράδυ, πριν την κατάληψη.

   Κοιμηθήκαμε όλοι μαζί στης Αγγέλας, όπως θυμάσαι, σύμπασα η παρέα των αναθεωρητών και των αστών, ο Νικήτας Λιοναράκης, εσύ και η γράφουσα, να ’μαστε  κοντά το πρωί, να φτάσουμε σε χρόνο μηδέν από τη Σκουφά στη Σόλωνος και Σίνα- φοβόμαστε μη συλλάβουν κανένα μας πριν καταλάβουμε το κτίριο. Δεν θα μιλήσω για τα γεγονότα- είμαι βέβαιη πως θα τα διηγηθούν μια χαρά οι υπόλοιποι συναγωνιστές γράφοντες, ελπίζω να μη φλυαρήσουν, άλλωστε είναι λίγο-πολύ γνωστά. Φοβάμαι πως οι πολιτικοί «αναλυτές» αρχίζουν να θυμίζουν εκείνο τον κακόμοιρο κοινωνικό αναμορφωτή του Καβάφη, που ασκεί όλη του τη χειρουργική δεινότητα και στο τέλος δεν απομένει τίποτα. Αλλά εμένα με ενδιαφέρει το φως της ασετιλίνης του Τσίρκα, του πληγωμένου ερωτευμένου Γιούνες και της Αριάγνης του. Χωρίς το φως της αίσθησης δεν υπάρχει τίποτα. Ναι, σύντροφε Μιχάλη, σύμφωνοι, η έκσταση δεν γράφεται στην Ιστορία.

   Ένα μόνο θα θυμίσω και θα τονίσω: Ξέραμε πολύ καλά τι κάναμε, με «ατελή» οργάνωση, ναι, με διαφωνίες, ναι, όμως συναίσθηση των πράξεών μας είχαμε πλήρη. We seized the day boys and girls, Νικήτα, Ελίζα, Μιχάλη, Ιωάννα, Μάνο, Παναγιώτη «βία στη βία», Κλειώ, Γιώργο και Γιώργο, Νίκο, Αριάδνη, Αγγελική, Αλκμήνη, Βέρα, Στέφανε, Γιάννη και Διονύση, we seized the day! Έστε βέβαιοι.

Στον πρόλογό σου, που είχα την τιμή να διαβάσω πριν την έκδοση, μιλάς για τη «σήμανση» των στιγμών. Θα μιλήσω κι εγώ «αστέ» Γιώργο για τις στιγμές. Άλλωστε συνέπασχα πλήρως μαζί σου όταν «ουρά της αστικής τάξης» σε ανέβαζαν και «ουρά της αστικής τάξης» σε κατέβαζαν, όχι μόνο γιατί ήμουν εκ φύσεως ορθολογίστρια και συνιστούσε καθαρό παραλογισμό να σου ασκούν κριτική γιατί δεν συμπορεύτηκες με τη σχεδόν συνολικά συμβιβασμένη με τα απριλιανά νούμερα περίφημη αστική τάξη του Κολωνακίου και της πέριξ των ανακτόρων περιοχής ( το περιέχον αντί του περιεχομένου, σύντροφοι της Φιλοσοφικής χαίρετε και αγαλλιάστε) , παρά αντίθετα έπεσες μέσα στα όλα, αλλά γιατί δεχόμουν κι εγώ παρόμοια κριτική γιατί δεν ήμουν Lenin-Levis-Lacoste, από γνήσιο σεβασμό στον Βλαντιμίρ Ίλιτς και ντυνόμουνα και κυκλοφορούσα ως κανονική κοπέλα και όχι με αμπέχωνο και ξεφτισμένο τζιν σαν κακέκτυπο της Λεϊλά Χαλέντ- το τζιν μου ήταν πάντα σιδερωμένο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

   Θα μιλήσω για μια στιγμή-τριάντα χρόνια πέρασαν, τη θυμάσαι άραγε; Ήταν η τελευταία μέρα της κατάληψης. Περπατούσαμε πάνω κάτω στην ταράτσα της Νομικής και σιγοτραγουδούσες απελπισμένος το «Μας πήραν και μας πρόδωσαν για μια μπουκιά ψωμί» του Θεοδωράκη και ήσουν βέβαιος από τα βάθη της ψυχής σου πως αν καταφέρναμε να μείνουμε εκεί άλλες είκοσι τέσσερις ώρες, χωρίς νερό και φως-το φαγητό δεν το σκεφτόμαστε- η κατάληψη θα’ χε πετύχει κάπως το στόχο της. Περπατούσαμε λοιπόν πυρετωδώς πάνω-κάτω, να βρούμε τρόπο, λύση, δεν υπήρχαν φυσικά. Το φως του σούρουπου σκίαζε τα πρόσωπα των παιδιών με τη θέρμη της πρώτης γνώσης της ωριμότητας που έφερνε η μοναξιά της ταράτσας : η καρδιά της πόλης χτυπούσε εκεί, μαζί μας.

Χαίρομαι γιατί αυτό που έγραφες το βράδυ πριν την κατάληψη στης Αγγέλας το συνεχίζεις τριάντα χρόνια μετά.

Φίλε Γιώργο, υπάρχουν στιγμές που αχρηστεύουν τη φθορά, την ακυρώνουν και συνεχίζουν την πορεία τους, ακέραιες και αγέρωχες μέσα στο χρόνο.

   Επαφίεμαι στον πατριωτισμό σου ότι θα τις διαφυλάξεις.

                                            Αθήνα, 11 Ιανουαρίου 2003

                                                  Η φίλη και συναγωνίστριά σου

                                                               Τιτίκα

* Η Τιτίκα Σαράτση ήταν μέλος της επιτροπής κατάληψης της Φιλοσοφικής Σχολής στην κατάληψη της Νομικής Σχολής το Φεβρουάριο του 1973.

Έστι θάλασσα,τις δε νυν κατασβέσει;

Έστι θάλασσα, τις δε νυν κατασβέσει; *

                                                                                                   Αφιερώνεται στον παιδικό μου φίλο Ισαάκ Σ.

Καλά Νερά

                                                                

 

Ημερομηνία δημοσίευσης στην ΑΥΓΗ:  08/01/2010

Της Τιτίκας-Μαρίας Σαράτση

Γιώργης Σιάντος: "Κάνε το καλό και ρίξ' το στο γιαλό, γιατρέ..."

     Πριν από την ανακάλυψη της πενικιλίνης από τον Αλεξάντερ Φλέμινγκ, το 1929, και την ευρεία χρήση των αντιβιοτικών μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η φυματίωση στη Θεσσαλία θέριζε. Χτυπούσε βέβαια όλες τις κοινωνικές τάξεις, αλλά ιδιαίτερα τις φτωχότερες, αγρότες και τσιγγάνους. 
Ο Α. Σ., νεαρός πνευμονολόγος και φυματιολόγος, θεωρούσε την ιατρική λειτούργημα, από έναν ασθενή έπαιρνε χρήματα - από δέκα δεν έπαιρνε.

Ανάμεσα σ’ αυτούς που είχε θεραπεύσει από τη φυματίωση πριν από τον πόλεμο ήταν και ένας χωροφύλακας. Έπρεπε να εφαρμοσθεί η πολύ λεπτή τεχνική του πνευμονοθώρακα - μέθοδος πολύ επώδυνη. Ο ασθενής έγινε καλά. - Γιατρέ μου, δεν έχω να σε πληρώσω, είπε. -Μην το σκέπτεσαι καθόλου, του απάντησε ο γιατρός. Πρόσεχε τον εαυτό σου και τέρμα το τσιγάρο.

Τα χρόνια πέρασαν. Στη φάση της «νομιμότητας» του ΚΚΕ, ο Γιώργης Σιάντος, γ.γ. του ΚΚΕ τότε, Καρδιτσιώτης και πρώην καπνεργάτης, ήρθε στην Καρδίτσα. Λόγω της ιδιόρρυθμης κατάστασης της «νομιμότητας» τον φύλαγε η χωροφυλακή , «για να μη γίνει κάποια απόπειρα από αντιφρονούντες...» (διάβαζε «ομάδες» και πρώην συνεργάτες των Γερμανών).
 Διάλεξαν το σπίτι λοιπόν του γιατρού Α.Σ. για να φιλοξενηθεί ο Σιάντος, επειδή ήταν κεντρικό και τα φρονήματα του γιατρού ήταν γνωστά, αριστερός γαρ...

.....Μέχρι τα 10 μου χρόνια παραθερίζαμε στα χωριά του Πηλίου. Ένα καλοκαίρι,το διπλανό σπίτι το είχε νοικιάσει μια οικογένεια Ελλήνων Εβραίων. Κάθε απόγευμα πήγαινα με τον φίλο μου τον Τζέκη στην ακροθαλασσιά για κοχύλια. Ήταν στο μπράτσο της μητέρας του, μιας πανέμορφης γυναίκας -πάντα φορούσε γύρω στον λαιμό της μια σειρά μικρά μαργαριτάρια που έλαμπαν σαν τα μάτια της- που είδα για πρώτη φορά τον «αριθμό» από το Άουσβιτς. Ρώτησα τη μητέρα μου τι ήταν και μου εξήγησε. Πρόσεξε, μου είπε, μην αναφέρεις τίποτα για πόλεμο, ο ένας της γιος, μικρό παιδάκι, πέθανε εκεί.

   Ένα απόγευμα, την ώρα του περίπατου με τον Τζέκη, ήρθε κοντά μου ο πατέρας μου. - Μην πας σήμερα για κοχύλια, έχω να σου πω. Έχει σχέση με τον «γιαλό», πρόσθεσε. Πάντα μου έκανε «μαθήματα ιστορίας», «γιατί αυτά δεν θα σας τα μάθουν στο σχολείο, και πρέπει να τα μάθεις από μας». Πάντα μιλούσε με έναν τρόπο που κυριολεκτικά "εικονογραφούσε", ιστορούσε την αφήγηση.

«...Σου έχω πει για τον πνευμονοθώρακα και πόσο τυχεροί είμαστε που ανακαλύφθηκαν τα αντιβιοτικά... θα καταλάβεις μεγαλώνοντας.Πριν από τον πόλεμο είχα θεραπεύσει έναν χωροφύλακα. Σου έχω διηγηθεί επίσης ότι φιλοξενήσαμε στο σπίτι μας τον Σιάντο... Εσύ, βέβαια, κοριτσάκι μου, δεν είχες ακόμη γεννηθεί. Κι όμως, κατά κάποιον τρόπο, οφείλεις την ύπαρξή σου σε αυτόν τον χωροφύλακα. Θα είχαμε καεί ζωντανοί και δεν θα είχες γεννηθεί ποτέ.

Το σούρουπο της μέρας που φιλοξενούσαμε τον Αρχηγό (έτσι έλεγε τον Γιώργη Σιάντο) χτύπησε η πόρτα μας. Ήταν ο χωροφύλακας που είχα θεραπεύσει πριν τον πόλεμο. Στην αρχή φοβήθηκα μήπως τον ξαναχτύπησε η φυματίωση." Όχι, γιατρέ μου, δεν ήρθα γι' αυτό, μια χαρά είμαι και αυτό το οφείλω σε σένα. Άκουσε, μην είσαι βέβαιος ότι τον φυλάει καλά η χωροφυλακή τον Σιάντο, έχουμε πληροφορίες ότι τη νύχτα θα κατέβουν οι «ομάδες» να σας κάψουν το σπίτι. Το ξέρω πως είσαι στο ΕΑΜ. Ειδοποίησε να έρθουν να φυλάνε, η χωροφυλακή μπορεί να μη βοηθήσει και να καείτε ζωντανοί, εσύ και η γυναίκα σου και ο Σιάντος". Αυτά μου είπε ο χωροφύλακας και έφυγε γρήγορα μην τον δει κανείς. Ειδοποίησα αμέσως.

Ο Αρχηγός, ο Γιώργης Σιάντος καθόταν συλλογισμένος και κοίταζε με προσοχή ένα μικροσκόπιο Ζeiss που είχα στο ιατρείο.

- Τι προβλέπεις, αρχηγέ; Πώς θα πάνε τα πράγματα; Υπάρχει ελπίδα;

- Γιατρέ μου, δεν θα το κρύψω. Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Είναι γωνία το μαγαζί (εννοούσε την Ελλάδα). Δεν θα μας αφήσουν να προχωρήσουμε... ούτε να προκόψουμε.

Τότε του είπα για την προειδοποίηση του πρώην φυματικού χωροφύλακα.

- Βλέπεις, γιατρέ, έτσι είναι. Κάνε το καλό και ρίξ' το στο γιαλό!

....Το βράδυ εκείνο πράγματι κατέβηκαν οι "ομάδες" να κάψουν το σπίτι. Το φύλαγαν από παντού φίλοι του ΕΑΜ και δεν μπόρεσαν καν να πλησιάσουν...»

  Ο πατέρας μου κάθησε στα βοτσαλάκια. Κοίταζε τον ήλιο που έδυε στον Παγασητικό και έβαφε με τις ανταύγειές του τη θάλασσα. Είχε σηκωθεί ένα ελαφρό,δροσερό αεράκι. Γι' αυτό,κοριτσάκι μου, κάνε το καλό και ρίξ' το στο γιαλό... Η θάλασσα ίσως το φέρει πίσω σ’ εσένα! Αλλά και να μη στο φέρει, δεν πειράζει... είπε και μου χαμογέλασε.

«Επέστρεψα» πολλές φορές στα λόγια του, από τότε.

Άλλωστε, τη θάλασσα, ποιος θα μπορέσει να την εξαντλήσει;

1. Αισχύλου, Αγαμέμνων, στ. 958

Η Μοναξιά του Δρομέα μεγάλων Αποστάσεων

Η  μοναξιά του δρομέα μεγάλων αποστάσεων-ΙΙ

(The Loneliness of the Long Distance Runner)
Ένα σχόλιο στη «δημοσιογραφία» και την «πραγματικότητα»
                                                                                  
        Ο Silitoe έγραψε το διήγημα το 1959. Το 1962 έγραψε το σενάριο στην ταινία του Ρίτσαρντσον. Στη Γαλλία ήταν η εποχή της Νouvelle Vague, στη Βρετανία του Free Cinema. Ο Tom Courtnay 25 χρονών.
  Η Β  κυριολεκτικά «με έστελνε» στον κινηματογράφο. Ήμουν «καλή» μαθήτρια και δεν ανησυχούσε καθόλου για το σχολείο, ανησυχούσε όπως έλεγε “για τα άλλα μαθήματα”. Έχοντας εξαναγκασθεί σε παραίτηση από τη δουλειά της στον εμφύλιο και έχοντας στερηθεί την άσκηση του μεγαλύτερου χαρίσματος που είχε -να διδάσκει- είχε αφιερώσει τη ζωή της σε εμάς. Με έστελνε σινεμά με μια σιωπηλή θεία και ζούσαμε σχεδόν πάντα έναν καυγά με τον ταμία γιατί μερικά έργα ήταν «ακατάλληλα». Έλεγε η Β, «αν δεν θέλεις να σε πνίξει το αίμα, βλέπε τις ακατάλληλες ταινίες».  Εννοούσε φυσικά τις πολιτικά «ακατάλληλες». Δεν καταλάβαινα καλά τι εννοούσε με το «αίμα», το κατάλαβα χρόνια αργότερα.
Αλλά το χαμόγελο όμως του long distance runner Τομ Κόρτνεϊ, το σιβυλλικό του χαμόγελο στην τελευταία εξαιρετική σκηνή, το κεφάλι του ριγμένο προς τα πίσω μέσα στην ομίχλη του αγγλικού πρωινού, τα γαλανά του μάτια φλογισμένα, έχοντας φθάσει ήδη στο τέρμα, έχοντας νικήσει να αφήνει τον δεύτερο δρομέα, τον «ευγενή αριστοκράτη» ξανθό James Fox να περάσει πρώτος ρισκάροντας τα πάντα, αλλά έχοντας διασώσει την αξιοπρέπεια την δική του και των συντρόφων του, δεν άργησα να το αποκρυπτογραφήσω.
Ποιοι είναι, όμως, οι long distance runners; Ποιοι δεν είναι; Τι δε τις, τι δ’ ου τις;
Δρομέας μεγάλων αποστάσεων ήταν ο «δημοσιογράφος» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Δρομέας μεγάλων αποστάσεων ήταν ο Εμμανουήλ Ροΐδης. Δρομείς μεγάλων αποστάσεων ήταν οι συνάδελφοι που τόλμησαν να μιλήσουν για την υπόθεση Πολκ, για τον ίδιο τον Πολκ. Δρομείς μεγάλων αποστάσεων ήταν το επιτελείο της «Αυγής» που «ανίχνευσε» τη δολοφονία Λαμπράκη, της «Επιθεώρησης Τέχνης», των προδικτατορικών «Εποχών». Δρομείς μεγάλων αποστάσεων ήταν το επιτελείο του «Αντί», του «Πολίτη» των λίγων τευχών της «Σκούπας» και της παλιάς «Ελευθεροτυπίας». Δρομέας μεγάλων αποστάσεων ήταν ο Έντουαρντ Ρ. Μάροου που τόλμησε να τα βάλει ανοιχτά με το Μακάρθι.

Δρομείς μεγάλων αποστάσεων είναι  ελάχιστοι σύγχρονοί μας δημοσιογράφοι που ανιχνεύουν την αλήθεια και ανθίστανται σθεναρά στην ισοπέδωση και στο συστημικό lifestyle των δελτίων των οκτώ…
                                                                                       

Down You Masters Of War!

21η Απριλίου 1967- Down You Masters of War!

                                                                                

                                    Come you  Masters of War…           

                                                 …You that Hide behind Walls

You that Hide behind Desks

                   Bob Dylan

 
                                                 

1966                  

Η ατμόσφαιρα στη χώρα είναι εκρηκτική. Ωστόσο ένας νέος άνεμος πνέει. Ο άνεμος της ελπίδας για ελευθερία και προκοπή.Οι Έλληνες τραγουδούν ποίηση, οι καρδιές θερμαίνονται από το μέλλον που έρχεται…Το μέλλον θα ανακοπεί. Τη νύχτα της Πέμπτης προς Παρασκευή 21.4.67 εκδηλώνεται πραξικόπημα.Για 7 χρόνια, ως τον Ιούλιο του 1974 η χούντα των συνταγματαρχών θα ταλανίσει τη χώρα, θα στερήσει τις πολιτικές ελευθερίες και θα συλλάβει και θα βασανίσει χιλιάδες αγωνιστές δημοκράτες. Ζωές θα διαλυθούν.. Η «άνοιξη» της Ελλάδας, η ελπίδα για προκοπή θα ανακοπεί και τελικά θα ματαιωθεί. Οι λίγες πνευματικές αξίες που το ταλαιπωρημένο έθνος είχε με κόπο κρατήσει θα θιγούν δραματικά, η εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβρη του 1973 θα βαφτεί με αίμα και η τραγωδία της Κύπρου τον Ιούλιο του 1974 θα επέλθει και  θα συμπληρώσει την καταστροφή..

             Down you, Masters of War!

 Για την οικογενειακή μας φίλη  Τερψιχόρη που πέρασε τα καλύτερά της χρόνια στις φυλακές Αβέρωφ-που μου «εξήγησε» τη σημασία της απλότητας-

          Απρίλιος 1967

          Από το παράθυρο φαινόταν η οδός Μαρασλή. Όμως τα παράθυρα ήταν σχετικά ψηλά- έτσι δεν μπορούσες να δεις έξω παρά αν σηκωνόσουν από το θρανίο- άσε που αυτή τη χρονιά το κυριώτερο παράθυρο της αίθουσας βρισκόταν πίσω της και δεν μπορούσε να γυρίσει. Παρόλα αυτά έπνεε ένας νέος άνεμος.  Η Σ.τον αισθανόταν στα μάγουλά της, ένας άνεμος που έμοιαζε με λάμψη, μια ανάσα, μια αναπνοή. Το έγραψε μάλιστα σε μια έκθεση: «αυτός ο άνεμος που πνέει  μοιάζει με λάμψη», και ήταν βέβαιη πως η «κυρία» θα την έβγαζε «εκτός θέματος». Αλλά όχι. Αντίθετα μάλιστα την κάλεσε και της είπε να συνεχίσει «έτσι». Μπορεί να συνεχίζονταν οι συγκεντρώσεις αλλά η 28^η Μαϊου 1967 δεν αργούσε,θα έρχονταν οι εκλογές, «είχε κράτος και εξουσία η άνοιξη», και στο σπίτι έδιναν και έπαιρναν οι συζητήσεις μπροστά στο χαρακτικό της Κατράκη που είχε φέρει η Β. η μητέρα της, από την ΠΕΓ.Μάλιστα ο πατέρας της έλεγε ότι αργά ή γρήγορα, οι «μάγκες» οι Αμερικανοί θα χάσουν τον πόλεμο στο Βιετνάμ- «δεν πάνε να κάνουν μείζονες επιχειρήσεις στο Δέλτα του ποταμού Μεκόνγκ- που θα πάει, θα χάσουν», η Σ. άκουγε βέβαια  Μπαέζ και ήταν ενθουσιασμένη που η Τζόαν ήταν ζευγάρι με τον Ντύλαν- Come you masters of War-Down you masters of War!!! το παράφραζε η μητέρα της και η Σ.  το τραγουδούσε και στα διαλείμματα. Κάτω, αφέντες του πολέμου!!

   Και όλο έφερναν στο σπίτι βιβλία από το «Θεμέλιο», και 45νταρια δισκάκια με το Μπιθικώτση, «απ’το πρωί μες τη βροχή και μέσα στο λιοπύρι για μια μπουκιά κι ένα ποτήρι και δόξα τω θεώ» και στην πίσω πλευρά του δίσκου το «στρώσε το στρώμα σου για δυο», κι όλος ο κόσμος τραγουδούσε Θεοδωράκη κι ακόμη κι ο βιβλιοχαρτοπώλης της οδού Σουηδίας της φαινόταν ότι χαμογελούσε με νόημα. «Η ιδέα σου είναι, έλεγε η Ν, η νονά της, «σιγά μην αλλάξει τώρα και το village», -τραβώντας γαλλιζόντως την κατάληξη «-αζ» στο βιλάζ, όπως έλεγε ειρωνικά το Κολωνάκι, «βιλάζ, γιατί, παιδί μου, όλοι μαϊμουδίζουν».- Και θα διδαχθείτε στο Λύκειο όταν πας με το καλό τη «Θεωρία των Συνόλων», έλεγε ο πατέρας της και την άλλη στιγμή άρχιζε τις συζητήσεις και κόντρα συζητήσεις ότι θ’ αλλάξουν οι καιροί και « η αριστερά θα βοηθήσει τώρα τον Παπανδρέου»,-«Ναι, τρομάρα της» πρόσθετε η Ν. που δεν μπορούσε να ξεχάσει με τίποτα τα παλιά. Και ήταν άνοιξη…Μια άνοιξη γεμάτη υποσχέσεις. Μύριζε και το σαλκίμι στο εκκλησάκι, όπου ένα χρόνο αργότερα, μια μέρα του Νοέμβρη, θα πήγαινε η Σ. μοναχούλα, μετά το σχολείο, να προσκυνήσει το φέρετρο του νεκρού Γέρου της Δημοκρατίας που πέθανε πικραμένος.

 Αλλά τώρα μοσχοβολούσαν οι βιολέτες στο παρκάκι του «Ευαγγελισμού», τόσο που ήθελες να πετάξεις, να τρέξεις, να, να, να…Και λίγο πιο πάνω διάβαζε η πανέμορφη φίλη της, η νεαρή Μαριάνθη στη Δεξαμενή, παρέα με το βιβλίο που της αφιέρωσε ο Βάρναλης, στο καφενεδάκι.

Πέμπτη, 20 Απριλίου 1967.Ήταν βράδυ. Είχαν διαγώνισμα την επομένη – αλλά δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί, και η Σ. μια κοίταζε τα βιβλία  και μια τον πατέρα της που κάπνιζε συνέχεια και μιλούσε  για τον Τομ Πάπας και για την ESSO και τις δυνάμεις της αντίδρασης και την εκρηκτική κατάσταση στη Μ.Ανατολή, και μια τη Β. που παράξενα σιωπηλή ξεφύλλιζε το «Δεύτερο Φύλο» της Σιμόν ντε Μποβουάρ. Η Β.σήκωσε τα μάτια της και μίλησε:

      -«Το είδες χθές στο «Κεντρικό», είπε σιγανά, κοιτώντας τον άντρα της στα μάτια. Πιστεύεις ότι αυτό που ξεκίνησε θα το αφήσουν; Και μη μου πεις πάλι για τη διεθνή κατάσταση. Παίζει ρόλο δε λέω, όλα για το χρήμα γίνονται.Σιγά μην αφήσουν τον Παπανδρέου να ελέγξει τον ή τους Πάπας.    Και αυτή την « άνοιξη» θα την ανακόψουν.Και το χειρότερο: δεν είμαστε έτοιμοι για την απόκρουση της «ανακοπής».

…   Κοιμήθηκαν νωρίς τη μοιραία παραμονή. Μες στη νύχτα, λίγο μετά τη μια η ώρα, τα τζάμια άρχιζαν να τρίζουν καθώς τα τανκς κατέβαιναν απ’ το Γουδί.

Η Β. πετάχθηκε επάνω και πήρε την Σ. στην αγκαλιά της. Έκλαιγε με λυγμούς, το σώμα της τρανταζόταν. Το περίμενε, βλέπεις.

- «Μην κλαις…».ψιθύρισα.

- «Δεν καταλαβαίνεις, κοριτσάκι μου, δεν καταλαβαίνεις. Τώρα τελείωσαν όλα, τελείωσαν όλα για χρόνια…Χάσαμε, κι αυτή τη φορά»… Λες και με «έντυνε», με οχύρωνε με τα δάκρυά της. «Είχα την ελπίδα» συνέχισε, «την είχα,η άμυαλη,ήλπιζα αυτό που ελπίζει κάθε μητέρα για το παιδί της, ότι εσύ δεν θα χρειαζόταν ποτέ να φωνάξεις: Down you masters of War…».Σκούπισε τα δάκρυά της.

«Ψυχραιμία, τώρα…μπορεί να μας έρθουν ‘επισκέπτες’», είπε, μου χαμογέλασε γλυκά, και άρχισε να μαζεύει τα «απαραίτητα»σε μια μικρή τσάντα…

                      

 Σημείωση 1^η : Η Β. αναφέρεται στη συναυλία της Ε.Φ.Ε.Ε. με το Μάνο Λοϊζο και το Διονύση Σαββόπουλο στο κατάμεστο «Κεντρικό». Τα τραγούδια ερμήνευσαν η Μαρία Φαραντούρη και ο Διονύσης Σαββόπουλος όπου ακούστηκαν  και τα- ακυκλοφόρητα ακόμη- «Νέγρικα» του Μάνου Λοϊζου. Βλ εφημ. «Ελευθερία» της 19^ης .4. 1967.